Xuất khẩu gỗ chịu áp lực “thuế chồng thuế” tại thị trường Mỹ

Theo số liệu thống kê, 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 4 tỷ USD, tăng nhẹ 1,1% so với cùng kỳ.

Riêng thị trường Mỹ đạt gần 2 tỷ USD nhưng giảm hơn 8%, trong khi Trung Quốc tăng trên 47%, cho thấy xu hướng dịch chuyển thị trường đang rõ dần.

Hiện nay, xuất khẩu gỗ sang Mỹ đang phải gánh nhiều tầng thuế cùng lúc.

Ông Ngô Sỹ Hoài – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, doanh nghiệp đang chịu thuế Mục 122 ở mức 10% áp dụng toàn cầu, cùng với thuế Mục 232 ở mức 25% đối với các sản phẩm chủ lực như tủ bếp, tủ phòng tắm, ghế bọc nệm.

Đáng chú ý, các mức thuế này còn có thể tăng lên 30-50% từ ngày 1/1/2027.

Bên cạnh đó, Mỹ đã khởi xướng điều tra theo Mục 301 từ ngày 11/3/2026, làm gia tăng nguy cơ áp thêm thuế trong thời gian tới.

Một số sản phẩm gỗ dán của Việt Nam hiện còn bị áp thuế chống bán phá giá sơ bộ gần 195%. Mức thuế này cao hơn cả Trung Quốc và cao gấp nhiều lần Indonesia, khiến doanh nghiệp xuất khẩu gỗ rơi vào thế bất lợi rõ rệt.

Không chỉ Mỹ, nhiều thị trường khác cũng gia tăng rào cản thuế. Canada áp thuế sofa bọc nệm ở mức cao, Hàn Quốc áp thuế chống bán phá giá với gỗ dán.

Trong khi đó, ngay tại thị trường trong nước, một số mặt hàng như gỗ xẻ vẫn chịu thuế xuất khẩu 25%, viên nén chịu 5%, làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Gỡ nút thắt chính sách thuế để giữ đà xuất khẩu gỗ

Trước áp lực từ cả bên ngoài lẫn trong nước, cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu gỗ đang kiến nghị điều chỉnh chính sách để giảm bớt khó khăn.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là xem xét giảm hoặc bãi bỏ thuế xuất khẩu đối với gỗ xẻ và một số sản phẩm đã qua chế biến sâu.

Theo các doanh nghiệp, mức thuế 25% đối với gỗ xẻ khiến gần như không thể xuất khẩu, trong khi ngân sách cũng không thu được nguồn thu đáng kể.

Tương tự, viên nén đen chịu thuế 5% dù đã qua chế biến sâu, tạo ra sự thiếu hợp lý trong chính sách.

Bên cạnh đó, việc áp dụng quy định thuế VAT đối với sản phẩm gỗ sơ chế chưa thống nhất giữa các địa phương cũng gây ách tắc chuỗi cung ứng, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian thông quan.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Cương – Tổng Giám đốc Công ty Gỗ Minh Long (phường Hiệp Bình, TP.HCM) cho rằng, để giảm rủi ro từ thuế, xuất khẩu gỗ cần chuyển hướng sang nâng cao giá trị thay vì chỉ gia công.

“Nếu chỉ làm gia công thì khi bị áp thuế, doanh nghiệp rất khó xoay xở. Muốn phát triển bền vững phải đầu tư vào thiết kế và thương hiệu”, ông nói.

Theo đó, doanh nghiệp cần dành từ 2-5% doanh thu cho nghiên cứu phát triển trong 3-5 năm để nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng thương hiệu riêng để giảm phụ thuộc vào đối tác nước ngoài.

Ông Phùng Quốc Mẫn – Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM cũng nhận định, ngành gỗ đang chuyển từ Made in Vietnam sang Made by Vietnam, tức là làm chủ thiết kế, công nghệ và thương hiệu. Đây là hướng đi giúp xuất khẩu gỗ nâng giá trị và giảm tác động từ các rào cản thuế.

Về dài hạn, ngành gỗ cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường, tận dụng các hiệp định thương mại như EVFTA, CPTPP, đồng thời nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, minh bạch nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường lớn.

(Theo Danviet.vn)