Cánh cửa thị trường lớn tiếp tục rộng mở

Theo ThS Nguyễn Phước Tuyên – nguyên Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Đồng Tháp, nhiều phân tích trong và ngoài nước cho thấy, dù thương mại nông sản toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến động, Trung Quốc vẫn là thị trường có quy mô lớn và nhu cầu ổn định đối với lúa gạo. Dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy, trong niên vụ 2025 – 2026, Trung Quốc có thể nhập khẩu khoảng 3 triệu tấn gạo. Trước đó, chỉ trong 11 tháng năm 2025, nước này đã nhập tới 2,74 triệu tấn, tăng 119% so với cùng kỳ – mức tăng trưởng rất cao, phản ánh xu hướng gia tăng nhập khẩu rõ rệt.

Theo Trung tâm Thông tin và Dịch vụ Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE), kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh. Cụ thể, gạo thơm đạt 19,8 triệu USD, tăng gấp đôi so với tháng trước và gấp 7,3 lần so với cùng kỳ năm 2025. Gạo trắng đạt 13,2 triệu USD, tăng 193% so với tháng trước và hơn 4 lần so với cùng kỳ. Gạo nếp đạt 16,4 triệu USD, tăng 37% so với tháng trước và gấp 2,4 lần so với cùng kỳ.

Áp lực cạnh tranh ngày càng lớn

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Thị trường Trung Quốc dù tăng trưởng nhưng cũng trở thành “sân chơi” cạnh tranh khốc liệt hơn. Bên cạnh các đối thủ truyền thống như Myanmar và Thái Lan, nhiều quốc gia như Ấn Độ, Pakistan và Campuchia đang gia tăng hiện diện, tạo sức ép lớn về thị phần. Không chỉ cạnh tranh về giá, mà còn là cuộc chạy đua về chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Theo ISPAE, Trung Quốc đang tăng cường kiểm soát nông sản nhập khẩu, yêu cầu các mặt hàng phải có đầy đủ hồ sơ đăng ký và xác nhận, đồng thời đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chí về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Vì thế, những lợi thế truyền thống của gạo Việt Nam như giá cạnh tranh và cơ cấu sản phẩm phù hợp đang dần bị thu hẹp. “Điều này buộc doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình sản xuất, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và minh bạch thông tin” – ThS Tuyên chia sẻ. Nếu không đáp ứng, hàng hóa có thể bị kéo dài thời gian thông quan, phát sinh chi phí, thậm chí ảnh hưởng đến chất lượng khi đến tay người tiêu dùng.

Trong bối cảnh hiện nay, Trung Quốc vẫn là thị trường quan trọng để hâm nóng giá lúa vùng ĐBSCL đang có chiều hướng sụt giảm. Vì thế, việc đầu tư khai thác, mở rộng đường vào thị trường này có ý nghĩa quan trọng đối với ngành lúa gạo Việt Nam. Để hướng tới phát triển bền vững, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc…, bên cạnh việc giữ vững thị phần truyền thống, ngành lúa gạo Việt Nam cần hướng tới mục tiêu mở rộng cánh cửa ra thị trường toàn cầu. Theo các chuyên gia, để đạt tới mục tiêu này, cần bắt đầu từ việc đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng thương hiệu gạo, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế đang đòi hỏi ngày càng cao.

(Theo Laodong.vn)